Sunday, July 28, 2024

వెన్నెల వెలుగులో తేది : 19-07-2024 శీర్షిక : పురోగమనాల పునాది

 వెన్నెల వెలుగులో

తేది : 19-07-2024
శీర్షిక : పురోగమనాల పునాది 
సహస్రాధికం .... 

అందరమ్మలకు తమ్ముడై ఆత్మీయతలు
మూటగట్టి బొజ్జలు నింపిన అందరి మామ… 
శుక్లంలో వృద్దిచెంది కృష్ణంలో కుంగిపోతు
జీవితమంటే నిర్వచనమై నిలిచాడు…. 

పసిపాపల నవ్వుల్లో పసిడివెన్నెలలు 
కురిపించినా…పడుచులకేమో పండు 
వెన్నెలల తోటగ మారి పోయి మైకంతో 
మైమరిపించి గమ్మత్తుగా మురిపిస్తుంది… 

పిండి వెన్నెలలు  కుమ్మరిస్తూ 
వనమంతా కలియతిరిగినా 
మనవెంటే ఉన్నట్టు భ్రమలు 
కల్పించి ఆప్యాయంగా పలకరిస్తాడు ..... 

ఆకుల సందుల్లోంచి అలా జారిపోతూ 
జలతారులా అందాలను చిలకరిస్తూ 
మధురోహల పల్లకిలో ఊరేగిస్తూ ఒక్కొక్కసారి 
కౌముది కావ్యానికి శ్రీకారం చుడుతాడు ..... 

చీకటి గుహల బ్రతుకులకు 
వెలుగు రేఖల తోవ నేర్పిన రేడు 
విజ్ఞానాల వీధులలో ఊరేగించి
విలువల వలువలు తొడిగిన రేడు… 

కాలగమనాలను ఖచ్చితత్వంతో 
లెక్కింపజేసి ప్రణాళికల పర్వంతో
పురోగమనాలకు పునాది వేసి
అనాదిగా వెన్నంటి నిలిచిన రేడు… 

నగునూరి రాజన్న 

మా ఊరి బస్సు తేది : 18-07-24 శీర్షిక : దైవాధీనం సర్వీసు

 మా ఊరి బస్సు 

తేది : 18-07-24
శీర్షిక : దైవాధీనం సర్వీసు 

 రాజకీయ పలుకుబడుల
నీడెరుగని మా ఊరికి 
 డెబ్భైమూడులోగాని బస్సుకు 
 ముహూర్తం కుదరలేదు... 

 నేను కాలినడకన పన్నెండో తరగతిలో 
ఉన్నప్పుడనుకుంటా ఉస్సూరుమని 
ఓ చిన్న బస్సు దుమ్ములేపుకుంటా
దూసుకొచ్చింది... మా ఊరి వైపు…. 

బస్సు మా ఊరికి వేశారన్నమాటేగాని 
వెట్టిచాకిరి సేవకుడు నిలబడినట్టు 
ఎప్పుడు నిలబడి ప్రయాణమే పక్కూరు 
వాళ్లంతా దిగిపోతేనే మాకు సీట్లు... 

ఎప్పుడెక్కడ ఆగిపోతుందో 
దైవాధీనం సర్వీసు... ఏరోజుకారోజు
హమ్మయ్య అనుకుంటూ ఊపిరి 
పీల్చుకుని ఉస్సూరుమనుకోవడమే ...

ఆటోల కాలమొచ్చినాక…మధ్యలో
గిరాకీలేక గిరికీలు కొట్టి గీరతో వాళ్ళే
బందు పెట్టిండ్రు… మళ్ళీ కొన్నాళ్ళకు
పంపించినారు….నేటికి మా పల్లెకు
పొద్దున్నొకటి సాయంత్రమొకటి అంతే…

ఇంతవరకు బస్సు మొఖం చూడని
పల్లెలెన్నో… పడావుపడి ఉన్నాయి… 
అవినీతి అంతమైతేనే అమృత ఫలాలు
అందరికి అందుతాయనేది జగమెరిగిన
సత్యం… 


నగునూరి రాజన్న 

ఓ చిరుగాలి అల తేది : 17-07-2024 శీర్షిక : దేవతయ్యింది ....

 ఓ చిరుగాలి అల 

తేది : 17-07-2024
శీర్షిక : దేవతయ్యింది .... 
సహస్రాధికం .... 

అలితేరే మనసులకు ఆల్చిప్పలు  
దొరికిన చందంగా ... యవ్వనంలో 
మంచి ముత్యం పట్టుకుందామని 
ముచ్చట చెప్పా చిరుగాలికి చిటికేసి .... 

చిరుగాలమ్మా నా మాట వినిపో 
నా శ్వాసల ఊపిరియే పంటగ 
జంటై నిలిచే జీవన సహచరికై 
నా మనసు తెలుసుకోవమ్మా అంటూ .... 

నా ఉనికిని నిండుగ కనమంటూనే
ఈడు జోడయ్యే జోడుకై వెదకమ్మాయని ...  
కనువిందులు చేసే కమ్మని జంటకు 
కలలన్నీ పండించగా కరుణించమని.... 

అలా విన్నదో లేదో పూనకంలా 
పరుగెత్తి సమ జోడీల సమాచారం 
కుప్పలు తెప్పలుగా కలబోసుకొని 
కట్టలు కట్టుకుని నమ్మిన బంటులా  
నను ప్రసన్నం చేయాలన్న తపనలే .... 

గాలి ఊయలై ఈల వేసింది .... 
దారి చూపి నాకు దేవతయ్యింది .... 
కలతలెరుగని కమ్మని జంటగ 
అనురాగాల పంటగ కట్టబెట్టింది.... 

నగునూరి రాజన్న 

Saturday, July 27, 2024

కవన రవళి : మీ పాట మీ నోట అంశం: బాలల గేయం తేది : 16-07-2024 శీర్షిక : తెలవవోయి బాలకా

 కవన రవళి : మీ పాట మీ నోట 

అంశం: బాలల గేయం 
తేది : 16-07-2024
శీర్షిక : తెలవవోయి బాలకా

తెలవవోయి బాలకా 
తెలుగువీర లెమ్మికా .... 

మాతృభాష తెలుగు 
మరవకెపుడు దాని వెలుగు 
అమ్మనోట  పలుకు 
అభ్యసించు భాష కులుకు .... 

వల్లె వేయవోయి  
వరసపెట్టి. వర్ణమాలను ... 
అక్షరాలకై దీక్ష బూని  
గుణింతాలను నేరవండి...

తెలవవోయి బాలకా 
తెలుగువీర లెమ్మికా .... 

అక్షరాలు  వర్తులాకారం  
అనువైన సమ ఉఛ్చారణం 
అచ్చులు హల్లులు 
ఉభయాక్షరములు నాసికములు... 

ఒత్తులన్నీ ద్విత్తం సంయుక్తం 
విశ్వమందు అద్వితీయం 
పదాలన్నీ వింతగొలుపగ 
అచ్చులతోనే పదాలు అంతం 
 
తెలవవోయి బాలకా 
తెలుగువీర లెమ్మికా ..

పరభాషలెన్ని నేర్చినా  
మాతృభాషకు సరితూగవు ... 
అవసరార్థం నేర్చుకున్నా 
అమ్మ భాషను మరువకు సుమా ... 

పలు భాషల పండితులకు 
కొదువలేదు తెలుగునాట... 
వడికలిగిన నుడికారం 
మనదేనని నినదించారు .... 

తెలవవోయి బాలకా 
తెలుగువీర లెమ్మికా ..  

నగునూరి రాజన్న 

బాలల గేయం తేది : 16-07-2024 శీర్షిక : చిన్ని చిన్ని పాపలు

 బాలల గేయం 

తేది : 16-07-2024
శీర్షిక : చిన్ని చిన్ని పాపలు 

చిన్ని చిన్ని పాపల్లారా 
చిరునవ్వుల దివ్వెల్లారా 

గలగల మాటలు నేరవండి 
కిల కిల పాటలు పాడండి 
వేదికలంటే భయమే వద్దు 
వేడుకలన్నీ మీకొరకేను...  

దరహాసాలుగా వెలుగుతూనే  
చిరునవ్వులు చిందించండి .... 
అందరిని ప్రేమిస్తూనే 
సమైక్య భావం చాటండి ... 

చిన్ని చిన్ని పాపల్లారా 
చిరునవ్వుల దివ్వెల్లారా 

అమ్మంటే వందనమంటూ  
నాన్నంటే గౌరవం ఇవ్వండి ...  
గురువంటే  భక్తిచూపుతూ 
మిత్రులకు ప్రేమ పంచండి ..... 

మొక్కలెన్నో పెంచుతూనే 
పచ్చదనం  పంచండి   .... 
కలుషితాలు దూరముంచి 
కాలుష్యాలను తగ్గించండి  ....  

చిన్ని చిన్ని పాపల్లారా 
చిరునవ్వుల దివ్వెల్లారా 

పంటలనిష్టం చేసుకుని  
రైతంటే ప్రేమలు చూపండి ... 
ఆహారమంటే  అపురూపం 
వృధానంతా  అరికట్టండి   .... 

దేశమును ప్రేమిస్తూనే 
జవానంటే గౌరవించండి -- 
జండాకు వందనమని 
జగమంతా చాటిచెప్పండి  .... 
చిన్ని చిన్ని పాపల్లారా 
చిరునవ్వుల దివ్వెల్లారా 

నగునూరి రాజన్న 

చిత్ర కవిత -39 తేది: 15-07-2024 శీర్షిక : ఆరోగ్యరక్ష (గోరింట )

 చిత్ర కవిత -39

తేది: 15-07-2024
శీర్షిక : ఆరోగ్యరక్ష (గోరింట ) 

ఋతువేదైనా బతుకు మారదు 
సెలవు ఊసెరుగని అమ్మలందరికి 
సెలయేటి గలగలలే మైదాకు పంట 
కొమ్మ లేకుండానే చేతిలో పూయు ... 

ఆషాడమొచ్చిందంటే అతివలకు 
అలంకారమే కాదు ఔషధ సమము ... 
అందానికి అందం... కొత్తనీటి కోరణాలకు 
ఆరోగ్యాలకు మూలసూత్రం ... 

సంస్కృతికి సంప్రదాయాలకు 
పెట్టింది పేరు హైందవమున .... 
సన్నుతించి కనుగొనిరి పూర్వీకులు 
ఆయుర్వేదమున ఆడపడుచులకై .... 

పేరు మార్చుకుని పేరంటాలకు 
పెద్దమనిషి అయ్యిందిప్పుడు .... 
గోరింట ... మెహందీ... అంటూ 
గొప్ప గొప్ప వేడుకలతో కోలాహలమే .... 

పిల్లలకైతే పీచుమిఠాయే గోరింటా .... 
సంబరాలు అంబరమంటుతాయి ... 
నాకంటే నాకంటూ పోటీ పడి
పెట్టుకుంటారు… మురిసిపోతారు… 

ఏది ఏమైనా అలంకార ప్రియులైన 
ఆడవారికిప్పుడు క్షణంలో చటుక్కున 
చేతులు పండే కిటుకులెన్నో 
వాణిజ్యమై వర్ధిల్లుతున్నది .....  


నగునూరి రాజన్న 

చిత్ర కవిత (జగన్నాథుని చిత్రం ) తేది : 14-07-2024.

 చిత్ర కవిత (జగన్నాథుని చిత్రం ) 

తేది : 14-07-2024. 
శీర్షిక : బ్రహ్మాండ నాయకుని రథ యాత్ర 

బ్రహ్మాండ నాయకునికి 
బ్రహ్మరథము పట్టు జనులు.... 
గ్రీష్మము దాటుకుని వర్షఋతువేతెంచ 
పులకరించు ప్రకృతి ఆషాడ ఏకాదశికి .... 

నభూతో నభవిష్యత్తన్న చందంగా 
పూరి పట్టణం జనసంద్రములతో 
ఓలలాడు...  భువనభాండములెల్ల 
ముక్తికై భక్తితో అనుభూతి చెందుదురు ....  

పది రోజుల యాత్ర పరమపవిత్రం .... 
ధనిక పేదల తారతమ్యం లేని 
దండి యాత్ర ... వందలేళ్ళ నుండి 
వర్ధిల్లుచుండె ప్రజలకు ముక్తినిస్తూ .... 

గాలికి వ్యతిరేక దిశలో పతాకమేగురుతూ 
గగుర్పొడిచే వింతగొలుపు కొంత ... 
శాస్త్రీయతలకందని ఆధ్యాత్మికత నిండి 
అబ్బురపరుచు అనుభజ్ఞులను సైతం .... 

సుభధ్ర బలరామ జగన్నాథుల 
సుందరమైన విగ్రహాలు ప్రతియేటా 
ప్రతిష్టించుతూ పవిత్ర పూజలే 
పండగలా ఉత్సవాలు ప్రతిఇంటా ....  

వందల ప్రసాదాల నివేదనలు 
వేలమంది పోషింపబడు నిచట ... 
లక్షలమంది పాల్గొని తరించ 
కోట్ల మంది వీక్షించి తరించెదరు ....  
  
జయజయద్వానాల దద్దరిల్లుతూ 
భక్తసందోహం నాట్యభంగిమలతో .... 
విశ్వములోనే వింతగా ప్రసిద్ధికెక్కె 
అనంతశయనుని ఘనమైన రథయాత్ర...

నగునూరి రాజన్న 

కక్కుర్తి తేది : 13-07-2024 శీర్షిక: బ్రాండ్ అంబాసిడర్

 కక్కుర్తి 

తేది : 13-07-2024 
శీర్షిక: బ్రాండ్ అంబాసిడర్ 

చాలామంది రాజకీయనాయకులు  
బ్రాండ్ అంబాసిడర్స్లు ఉన్నారు… 
ప్రజలసొమ్మున ఫలహారంగా మేసే రకం…
కష్టపడకుండానే కాసులకు 
రాశులకు కన్నాలేయడం .... 

ఫ్రీగా వస్తుందంటే ఫినాయిల్ 
అయినా సరే తాగేసే రకం ... 
ఏనుగులయినా సరే పీనుగులైనా 
సరే మన ఖజానా చేరాల్సిందే ... 

మీరు మా ఇంటికొచ్చినా సరే 
మేము మీ ఇంటికొచ్చిన సరే 
మాకేంటి తెస్తారు... ఇస్తారు... 
లాభం మాత్రం మాకే దక్కాలనే రకం ... 

నలుగురిలో నడుచుకోవాల్సిన 
మర్యాదలు గిర్యాదలు జాన్తా నహీ 
నా తోవ నాదే...ఇష్టముంటే 
ఒప్పుకో  లేదంటే తప్పుకో అనే రకం .... 

గాలికి పోయే కంపయినా సరే 
నా ఇల్లే నింపాలి ... అవసరమా 
అనవసరమా మీమాంసల జోలీ 
అక్కరలేని అదో మాలోకం రకం .... 

పక్కోని సంసారం నా సంసారంలో 
కలిసిపోవాలి ... నాదే హుకూం ... 
దుష్టచతుష్టయాన్ని మించిన 
దుర్గుణ బహురూప దుశ్శాసన రకం ....  

నగునూరి రాజన్న 

కవన రవళి వచన పద్యాలు మకుటం: ఈ కలలు సాకారమయేదెప్పుడో రామా ! తేది: 13-07-2024

 కవన రవళి వచన పద్యాలు

మకుటం: 
ఈ కలలు సాకారమయేదెప్పుడో రామా !
తేది: 13-07-2024

1. గుణమున్న రాజకీయం గురుతరమై 
    మచ్చలేని నాయకులు మాకు దొరుకుట 
    రచ్ఛలేని సంఘములు ఇచ్ఛమై నిలువ 
   ఈ కలలు సాకారమయేదెప్పుడో రామా !

2. నిర్మాణాత్మక ప్రతిపక్షం ఉండి 
    నిర్మలమైన పురోగతి దేశమున 
    నిశ్చలమైన జీవితములు కుదురుట 
    ఈ కలలు సాకారమయేదెప్పుడో రామా !

3. సకారాత్మక పాలకులకు నెలవై 
    సాధారణ జీవన రీతుల సత్సంగమై 
    సాధువంటి నాయకులకు పదవులు 
    ఈ కలలు సాకారమయేదెప్పుడో రామా !

4. దేశమ్ము ప్రథమమను దేహాలు చూడు 
    దోషమ్ము లేని సుగుణశీలురతోడ 
    భాష్యమ్ములై ఉదాహరించు భాగ్యజీవితం 
    ఈ కలలు సాకారమయేదెప్పుడో రామా !

5.  పలురకాల కల్తీ కాలుష్యాలు లేకుండా 
     లంచగొండి బంధుప్రీతి పాలు కాకుండా 
     సర్వజనులు సమసమాజమై బ్రతుకు జూడ ...  
    ఈ కలలు సాకారమయేదెప్పుడో రామా !


నగునూరి రాజన్న 

ఆటలు తేది : 12-07-2024 శీర్షిక : నైపుణ్యాలు

 ఆటలు 

తేది : 12-07-2024
శీర్షిక : నైపుణ్యాలు 

కడిగిన ముత్యం కావాలంటే 
వడపోతల వంతెన దాటాల్సిందే.... 
స్వేదం చిందించే శారీరక శ్రమలతో 
పాటుగా ... మనషికి వికాసం కల్గించు... 

దేహం రాటు దేలి రాణించాలంటే 
కబడ్డీ , బిల్లం కర్ర , దాగుడు మూతలు  , 
కోతి కొమ్మచ్చి , పరుగుపందేలు, తాడాట , 
కుండ టోక్క, త్రో బాల్ , బల్లెం విసరడం  
పరుగుబెట్టే  ఆటలెన్నో అనుచితమే ... 

మేధోమధనం కావాలంటే కూర్చుండే 
ఆటలు ... చదరంగం , పులి జీతం , 
అష్ట చెమ్మా , పచ్చిసు , చైనీస్ చక్కర్ 
లెక్కలేవు బొక్కబోర్లా పడి గెలవడానికి ... 

కొన్ని ఇద్దరేసి ఆడగలిగేవైతే .... 
మరికొన్ని రెండు జట్లుగా విడిపోయి 
ఆడేవి... అన్నివిధాలా అవకాశమే 
ఆనుపానులు వెదికి ఆరంభించడానికి .... 

పరిస్థితులంతా మారిపోయి ఆట 
స్థలాలు మాయమైపోయిన బడిలో
శాపగ్రస్తులౌతున్న ఈ తరం బాల్యంలో 
నుండి మనమేమి ఆశించగలం ... 

అర్ధరాత్రి వీడియోల ఆటలు ... 
పొద్దెక్కేవరకు నిద్రలు ... అలసత్వాల 
సమాధానాలు ... అధునాతన మాధ్యమాలలో 
ఉరితీయబడుతున్న యువతనుండి 
ఏమి ఆశించగలం.... 

ప్రజలు ... ప్రభుత్వాలు తలో  చేయేస్తేనే 
పట్టు తప్పుతున్న బాల్యం , యువత 
పట్టాలెక్కగలిగేది ... పరాకులు మాని 
పాలకులు సాన బెడితేనే సాధ్యమయ్యేది .... 

నగునూరి రాజన్న 

కలం గళం - భక్తి గేయాలు తేది : 13-07-2024 శీర్షిక : మంగళ మనరే

 కలం గళం - భక్తి గేయాలు 

తేది : 13-07-2024
శీర్షిక :  మంగళ మనరే 
సహస్రాధికం .... 

మంగళ మనరే జయ మంగళ మనరే 
మంగళ మనరే జయ మంగళ మనరే   
  
స్థితి కారక మూలకుడైన
శ్రీహరికిదే మంగళ మనరే .....  
శ్రీహరికిదే మంగళ మనరే .....  
పాల కడలిపై పవళించిన 
శేష శయనునికిది...మంగళ మనరే 

మంగళ మనరే జయ మంగళ మనరే   

వేదములను రక్షించిన 
వేలుపునకిదే  మంగళ మనరే 
వేలుపునకిదే  మంగళ మనరే ...
జగములనేలే జగన్నాథునకు 
అంగనలంతా జేరి మంగళమనరే

మంగళ మనరే జయ మంగళ మనరే   
 
మునిశాపముల విమోచనార్థం 
కూర్మావతారునికి మంగళ మనరే 
కూర్మావతారునికి మంగళ మనరే .... 
సురలందరిచే వందనమందిన 
సుందరరూపుకు మంగళ మనరే...  

మంగళ మనరే  జయ మంగళ మనరే   

హిరణ్యబలుల మదమనచిన    
స్తంభరూపునకు మంగళ మనరే 
స్తంభరూపునకు మంగళ మనరే .... 
ప్రహ్లాదుడిని  పరిరక్షించిన 
పావనమూర్తికి మంగళమనరే ..... 

మంగళ మనరే  జయ మంగళ మనరే   

ఇనవంశోత్తమ ఇందీవరశ్యామకు  
శ్రీరామచంద్రకు మంగళ మనరే 
శ్రీరామచంద్రకు మంగళ మనరే ... 
జగములనేలిన పురుషోత్తముడు  
పుండరీకాక్షునకి  మంగళ మనరే ... 

మంగళ మనరే  జయ మంగళ మనరే   

యదుకుల భూషణుండు 
యశోద తనయకు మంగళ మనరే 
యశోద తనయకు మంగళ మనరే .... 
కంస చాణూర మర్దనుండు 
కేశవమూర్తికి మంగళ మనరే.... 

మంగళ మనరే  జయ మంగళ మనరే   

వకుళమాత వరపుత్రుడికి 
కలియుగదైవానికి మంగళ మనరే 
కలియుగదైవానికి మంగళ మనరే .... 
జగములనేలే వెంకటేశునికి
జగన్నాధునికి మంగళ మనరే .... 

మంగళ మనరే  జయ మంగళ మనరే   
మంగళ మనరే  జయ మంగళ మనరే      

నగునూరి రాజన్న 

జండా పాట 2024 12-07-2024

 జండా పాట  2024 

12-07-2024

పాడుదమా మనమంతా 
పరవశమై గుండెనిండా 

పంద్రాగష్టున  పండగని ... 
మతాలకతీతమై మానవతతో 
మమతలన్ని నింపేసి...   

ఆసేతు హిమాచలం 
ధర్మానికి నిలయమై 
భిన్నత్వంలో ఏకత్వం నింపేసి 

పాడుదమా మనమంతా 
పరవశమై గుండెనిండా 

పౌరుషాల పురిటిగడ్డ 
ప్రశాంతతలు నింపుకుని 
అవనంత హరితమై శోభిల్లాలని ... 

ముచ్చటగా మువ్వన్నెల
ధర్మచక్రం అడ్డేసి 
త్రివర్ణ పతాకమే నింపేసి.... 

పాడుదమా మనమంతా 
పరవశమై గుండెనిండా 

ఆనందం--పరమానందం -2 తేది : 12-07-2024 శీర్షిక : అంతరం గ్రహిస్తేనే…

 ఆనందం--పరమానందం -2

తేది : 12-07-2024
శీర్షిక : అంతరం గ్రహిస్తేనే… 
సహస్రాధికం .... 

మర్కటములు మారితేనే 
మనిషయ్యాడని సిద్ధాంతాలు...
రూపం మారినా తాపం మారక 
ఇంకా మర్కటపు ఛాయలే... 

అనుభూతులను అవపోషించడం 
అనువదించడం అంత సులభం అనుకోకు... 
అందున పొందుగ వైవిధ్యముల సారూప్యం 
తెలుపుట తటపటాయింపులే ... 

అనుపానుల అంతరం గ్రహిస్తేనే 
అనుగ్రహమై అవగతమయ్యేది… 
అంచున మారే వింతలను విడమరిచి
విశదీకరించలేకపోతే బొంతలో గంతే మరి…. 

నిర్గుణమైన తాత్విక చింతనతో 
రామ నామం నినదించుటయే ఆనందం... 
నిజరూపమున స్వామిని కనగలుగుటయే 
మనసుకు పట్టలేని పరమానందం... 

సంఘర్శణలో సంశయాలు బాపుకుని
ఎట్టకేలకు పట్టు దొరికెనా ఆనందం… 
మదిపొందిన ఫలితపు పాత్రను
ఎదఎదకు చేర్చగలిగితే పరమానందం… 
 
నగునూరి రాజన్న 

ఆనందం--పరమానందం తేది : 12-07-2024 శీర్షిక : ఆత్మ శోధన -

 ఆనందం--పరమానందం 

తేది : 12-07-2024
శీర్షిక : ఆత్మ శోధన - 
సహస్రాధికం .... 

కమ్మని రుచులతో పచికలిగి 
కడుపులు నిండితే ఆనందం ... 
హాయిని గొలిపే మనోల్లాసంతో 
మనసులు నిండితే పరమానందం... 

వెన్నెల తగిలిన చల్లని గాలికి 
ఉల్లం జల్లను ఆనందం .... 
మల్లెల పవనం మనసుకు తగిలితే 
ఉండును కదా పరమానందం ....  

గ్రీష్మంలో భీష్మించిన వేడికి 
చిరుజల్లులు కురిసిన ఆనందం ... 
తొలకరితో పొలి కేకలు వేసే 
మబ్బులు చూస్తే హాలికునికి 
కలుగు పరమానందం .... 

పూదోటలో విహరించే భ్రమరం 
మోతకు... భలే భలే కలుగును ఆనందం .... 
వసంతంలో వనదేవత వరముగా 
కోకిలమ్మ కూజితములకు 
మనమున నర్తన పరమానందం ..... 

ఆధ్యాత్మికమున ఆత్మ శోధన 
ఆనందం ....అందున పొందిన 
వరములాగా ....దేవదేవుడే 
ఎదురై వస్తే పరమానందం ..... 

నగునూరి రాజన్న 

పూజ్య దాశరథి కృష్ణమాచార్య

 పూజ్య దాశరథి కృష్ణమాచార్య


దాశరథీ దశ గుణ నిధీ తెలుగువారి పెన్నిధి. 
"నా తెలంగాణ కోటి రతనాల వీణ" అని నినదించిన కవి .  
బ్రహ్మ శ్రీ వెంకటాచార్యులు వెంకటమ్మ గార్ల కన్న బిడ్డ 
విప్లవాల గడ్డ తెలంగాణా  వారి ముద్దు బిడ్డ ... 

పూవు పుట్టగానే పరిమళించినట్టు 
పుణికి పుచ్చుకున్నారు కవితా స్నేహం పదవ ఏటనే 
అభ్యుదయ భావాలను అలవర్చుకుని.... 
అసమానతలను, అణిచివేతలను ఎండగట్టారు..... 
 
నిజాం పాలనను, దొరల పాలనను నిలువు దోపిడీని
నిలువునా ప్రశ్నించి ఎదురు నిలిచారు.  
వట్టికోట అల్వారు స్వామి వంటి వారి సాన్నిహిత్యంగా పని చేసి 
నాటి బానిస పద్దతులను, బడుగు జీవితాలను, 
ధన మాన ప్రాణాలను దోచుకున్న తీరును 
అగ్నిధార, రుద్రవీణలుగా అక్షరీకరించారు. 

కొంత కమ్యునిష్టు భావాలకు ప్రభావితమైనా ,
ఆధ్యాత్మికతను సైతం అవపోశన పట్టినారు . 
శ్రీ మద్రామాయణం , శ్రీ మహా భారతాలను సరళంగా 
తెలుగులో అనువదించి  కానుకగా మనకందించారు... 

భాషా సాహిత్యములో ఎనలేని సేవలందించి 
బహు చక్కని పాత్రను పోషించి -- సినీ గీత రచయితగా, 
గాలిబ్ గీతాలు అనువాద కర్తగా, తిమిరం తో సమరం 
కవిత సంపుటిలతో, అనన్య సామాన్యమైన రాష్ట్ర, కేంద్ర 
ప్రభుత్వాల అవార్డులు, రివార్డులు అనేకం అందుకున్నారు
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఆస్థాన కవిగా నిలిచారు. 

లెక్క లేనన్ని నవలలు, అనువాదాలు, జీవిత చరిత్రలు, 
కథలు, కవిత్వాలు, శతకం,వ్యాసాలే కాకుండా ఆత్మకథ  మరియు 
ఉమ్రావ్ జాన్ అదా అనే ఉర్దూ నవల సైతం అందించారు. 
పూజ్య దాశరథీ అందుకోండివే మా నివాళి. 


నగునూరి రాజన్న 

వీరికి పేరేది...పుట్టేవారికి చోటేది -2 తేది: 11-07-2024 శీర్షిక : సమ సమాజం

 వీరికి పేరేది...పుట్టేవారికి చోటేది -2

తేది: 11-07-2024
శీర్షిక : సమ సమాజం 

చెట్టుపేరో గుట్ట పేరో 
మట్టి పేరో ...మహిలో లెక్కలేదు 
మదిలో మెదిలే మహత్యమో 
ఆధ్యాత్మికమై అంతులేక .... 

ఒట్టుపెట్టి చెబుతున్నా 
ఒక్కడైనా పేరుకొచ్చు భరతునిలా .... 
పదులు ఇరవైలైనా 
పట్టం పొందు అంబేద్కరులా .... 

ముద్దు ముచ్చటలెన్నో జెప్పి 
మురిపంగా ఒప్పించే 
నయాననో భయాననో బతిమాలి 
దేశప్రగతి పేరు జెప్పి ... 
దేబిరించి అధికారగణం .... 

చాపకింద నీరులా 
సన్నాసులు కొంతమంది 
కొమ్ముకాసే ఓ వర్గానికి 
కోతికి కొబ్బరిచిప్పనిచ్చినట్టు .... 

అధిక జనాభా వలన 
అడ్డమైన ఇబ్బందులని 
తెలిసినా ... పెడచెవిన పెట్టె 
పెద్దమనుషులెందరో .... 

మూఢనమ్మకాలను మూటగట్టి 
ఆధ్యాత్మికతలను అంటుగట్టి 
నిరక్షరాస్యతలకు నీరాజనాలతో 
పెంచి పోషించే కొంతమంది .... 

ఇప్పటికైనా రాజ్యాంగమును 
రక్తికట్టించగా ... సమ సమాజ 
స్థాపనలకు అంకురములు గావించి 
సవ్యదిశన సలహాలివ్వరే ..... 

నగునూరి రాజన్న 

కవన రవళి హైకూలు ( జాబిలి - వెన్నెల ) తేది 11-07-2024

 కవన రవళి 

హైకూలు 
( జాబిలి - వెన్నెల ) 
తేది 11-07-2024 


పండు వెన్నెల 
చెలి చెంతనుండగా 
యుగమే క్షణం ... 

పున్నం వెలుగు 
పూదోటలో కురిసె ... 
కౌముది జల్లు 

నిండు చంద్రుడు 
నీలి గగనాలలో 
తేలి పోతుంది .... 

వెన్నెల రాజు 
కలువలు పూసాయి ... 
అనురాగము .. 

పిండి వెన్నెల 
ఆరబోసే మహిలో 
వింత కానుకై ... 

--
నగునూరి రాజన్న 

వీరికి పేరేది ... పుట్టేవారికి చోటేది తేది: 11-07-2024 శీర్షిక : ఒకదేశం ఒక చట్టం.

 వీరికి పేరేది ... పుట్టేవారికి చోటేది 

తేది: 11-07-2024
శీర్షిక : ఒకదేశం ఒక చట్టం.  

సతతముగ దొరుకునో 
సహస్ర నామావళిలో 
కోట్ల పేర్లయినను 
కొదువలేక హైందవమున .... 

ఒక్కడైనా పేరుకొచ్చు ... 
భరతునిలా ... 
పదులలోనైనా 
ప్రసిద్ధిపొందు ...కొందరిలా.... 

ఇబ్బందులతో మొదలైనా 
డెబ్బదిలలోనే అంకురమాయె 
ఒక్కరు లేక ఇద్దరు నానుడితో 
మొదలైన కుటుంబ సంక్షేమం... 

దేశ ప్రగతి దేదీప్యమౌనంటూ 
మంది పెరిగితే మజ్జిగ 
పలుచనవునంటూ .... సుద్దులెన్నో 
చెప్పి సుతారంగా ఒప్పించే .... 

కరుడుగట్టిన పాలకుల 
పక్షపాత ధోరణిలతో  
ఒకవర్గానికి ఒత్తిడిచేసి 
నియత్రించే అర్దనీతిగాను .... 

మారుతల్లి ప్రేమలా 
మతమౌఢ్యాలను ప్రోత్సహిస్తూ 
జనాభా పెరుగుదలకు 
ఆధ్యాత్మికతలు జోడించే .... 

ఒకేదెశం ఒకే చట్టమైతే 
కట్టడి కాదా ... అనుకున్న 
లక్ష్యం చేరదా ... అందరు 
తమవంతు సహకారమందిస్తే .... 

జనాభా పెరిగితే ... 
గలాటాలు పెరుగు ... 
అవినీతి, ఆశ్రిత పక్షపాతం , 
లంచగొండితనం , అపసవ్యాలు ... 
దొంగతనాలు , తీవ్రవాదం , 
టెర్రరిజం కొన్ని దేశాల్లో లాగ ... 

ఇప్పటికైనా పాలకులు 
ప్రజలు కళ్ళు తెరవాలి ... 
ప్రకటించుకున్న పద్ధతులు 
పాటించాలి ... చేయూతనివ్వాలి ... 

నగునూరి రాజన్న 

ప్లాస్టిక్ తేదీ: 10-07-2024 శీర్షిక : విశ్వభూతం

 ప్లాస్టిక్ 

తేదీ: 10-07-2024
శీర్షిక : విశ్వభూతం 

ఇంతింతై వటుడింతైలా 
రోజు రోజుకు పెరిగి పెద్ద మానై 
పిల్లలమర్రిలా వ్యాపిస్తూ 
విశ్వభూతమై విలసిల్లుతున్నది ... 

భూమిలోనే పుట్టినా.... భూమినే 
కాకుండా ... వామనునిలా .... 
భూమ్యాకాశాలను బద్దలు కొడుతూ  
వ్యాపిస్తున్న వింత సంతకం .... 

ఉదయాత్పూర్వమే దంత ధావనంతో 
మొదలై చేతిలో సంచిగా చేరిపోయి 
కాఫీ కప్పులో కాషాయమై ...నీటికి బాటిలై ... 
ప్యాకింగుల్లో పట్టుబట్టలా ఒదిగిపోయి 
పరివ్యాప్తి చెంది పట్టు సాధిస్తున్నది .... 

ఎవరి బిడ్డరా అంటే ఎక్కెక్కి 
ఏడ్చినట్టు...నిర్వహణలు లోపించి 
సర్వ నిర్వీర్యానికి సంకేతం చేస్తూ 
పటాటోపంతో ఫరిఢవిల్లుతోంది .... 

కాలువల్లో కాలనాగుల్లా బైలెల్లి 
నదులలో నాట్యమాడుతూ 
సంద్రాలను చేరి ... జలచరాలను 
మట్టుబెట్టే రణతంత్రం ..... 

ఫలితమనుభవించే ప్రజలు 
ప్రభుత్వాలు పూనుకుని .... 
నివారణలను నిజాయితీగా 
అమలు చేయకుంటే సాలెగూడై 
అల్లుకుంటుంది .....  

నగునూరి రాజన్న 

నీవు లేని నేను తేది : 11-07-2024 శీర్షిక : నీడలేని వస్తువు ....

 నీవు లేని నేను 

తేది : 11-07-2024
శీర్షిక : నీడలేని వస్తువు .... 
సహస్రాధికం .... 

చీకటి వెలుగుల దాగుడుమూతల్లా 
ఒకరికొకరన్న ఓర్పుల పర్వం .... 
నాకు నువ్వు ... నీకు నేనంటూ 
తేనెజల్లుల మకరందములా  ... 

తీగలలో ఒకరికొకరై అల్లుకున్నా  
పూలల్లో ఒకరికొకరై విచ్చుకున్నా ... 
పూర్ణత్వం సంతరించుకునేది 
మాత్రం ఒకరికొకరైనప్పుడే ..... 

పిల్లతెమ్మెరలో పరిమళాలైనా 
గండుతుమ్మెదకు మధువులైనా .... 
నిండుదనం సంక్రమించేది 
మాత్రం ఒకరికొకరైనప్పుడే .... 

ఋతువులలో వసంతమైనా  
వానలలో మెరుపుతీగలైనా .... 
బంధంలో భారతీయంలా   
ఒకరికొకరైనప్పుడే సుమా ....  

ఆకుమీద వాన చినుకు 
మంచి ముత్యమై మెరుస్తుంటే .... 
ఆకందమా ... చినుకందామా 
అంటే రెంటి కలయికనే  సమాధానం .... 
భర్త లేక భార్య ... భార్య లేక భర్త 
నీడలేని వస్తువులా నిరుపయోగమే ..... 

నగునూరి రాజన్న 

బాలల గేయాలు తేది : 06-07-2024 శీర్షిక : రమ్యమైన యాత్రలు

 బాలల గేయాలు

తేది : 06-07-2024
శీర్షిక : రమ్యమైన యాత్రలు 

రండి రండి పిల్లలు 
రమ్యమైన యాత్రలకు.... 
అనుభూతులు నింపుకుని  
ఆనందం ఒంపుకుందాం....  

కొత్త కొత్త ప్రదేశాలు 
కొంగ్రొత్త విశేషాలు ... 
మాటలతో సరిపోనివి 
చూపులతో విరబూసేవి .....  

ప్రకృతిలో పదనిసలు 
పసందైన వింతలు .... 
కనులలోన మిలమిలలు 
మనసులోన హాయినిలుపు .... 

రండి రండి పిల్లలు 
రమ్యమైన యాత్రలకు.... 

పాఠమయే  విజ్ఞానాలు 
పనికొచ్చే విహారాలు .... 
అనుభవాల పురాతనం 
ఆధ్యాత్మిక  పుణ్య తీర్థం ... 

శాస్త్రములను నేర్పించే 
పరిశోధనల  వివరాలు...   
సాహసములు బోధించే 
పురాతత్వ ప్రాంతాలు... 

రండి రండి పిల్లలు 
రమ్యమైన యాత్రలకు

పలువిధముల భాషలు 
బహుగొప్పని  ఆచారాలు    ...  
ప్రాంతాలుగా  అలవాట్లు
ప్రయాణాల అనుభవాలు...  
 
కోటలు మ్యూజియములు 
బాటలు బంగళాలు .... 
జంతువుల ప్రదర్శనలు
వింతలతో ప్రపంచం . 

రండి రండి పిల్లలు 
రమ్యమైన యాత్రలకు... 
అనుభూతులు నింపుకుని  
ఆనందం ఒంపుకుందాం....   

నగునూరి రాజన్న 
కరినగరము  ( రిచ్మండ్ ) 

ఏకాంతానికి అటూ...ఇటూ... తేది : 10-07-2024 శీర్షిక : సుందర దృశ్యం

 ఏకాంతానికి అటూ...ఇటూ... 

తేది : 10-07-2024
శీర్షిక : సుందర దృశ్యం 
సహస్రాధికం .... 

కోరుకుంటే వచ్చేది ఏకాంతం 
కొరత తీరు ఎన్నో సమస్యలు... 
కోరకుండా వచ్చేదైతే 
కొరివిలాంటి ఒంటరితనం .... 

అటూ ...ఇటూ...ల ఊగిసలాటలలో 
అర్థాలే మారిపోవు .... 
అప్పు తచ్చుల్లా  ఒదిగిపోయి 
అనర్థాలకు మూలమగును ..... 

మనకు మానమై ప్రశ్నించుకునే 
మంచి మార్గం ఏకాంతం ...
విమర్శించుకుని విశ్లేషించుకుని . 
శాంతిని ... ప్రశాంతతను ...పట్టుకుని  
పరమానందం పొందే ఉన్నత మార్గం ..... 

మూర్ఖత్వములో ముచ్చటగా 
తోడుండే తోరపు బంధం ఒంటరితనం .... 
దుఃఖంలోనో దూరదృష్టి లేకనో 
మనాది లోనో మదిలో జరిగే గందరగోళం .... 

సూక్ష్మంలో మోక్షంలా 
అంతరాలను గ్రహిస్తూనే 
అనుగ్రహాలకు ఆరాటపడటమే .... 
విజ్ఞుల విశిష్టుల ప్రవర్తన... 

వింతనిపించినా మనం విడదీసి 
చూడాల్సిన సుందర దృశ్యం ....  

నగునూరి రాజన్న 

ఈ తరం స్వరాలు తేది : 07-07-2024 శీర్షిక : తరం మార్పు

 ఈ తరం స్వరాలు

తేది : 07-07-2024
శీర్షిక : తరం మార్పు
సహస్రాధికం .... 

ప్రతి ముప్పదేండ్లకో తరం 
మారుతుందని అనుభవాల పాఠం… 
తరం మారినా… సంస్కృతికి పట్టం
కట్టి ఆత్మీయతలు అనురాగాలు మూట
గట్టాలి…. 

మార్పులోనే పుడతాము 
మార్పులోనే పెరుగుతాము… 
పసిగట్టలేని ప్రగతి పథం 
తిరిగి చూసుకుంటే..అబ్బా 
అనిపించే వినూతనం…. 

కాలినడకల కథలను రాసాము
గాలిమోటరు జీవితమయ్యింది… 
సర్కారు బడిలో సాగిన విద్య 
కాన్వెంటులో కొనసాగతున్నది…. 

వేగం పెరిగిన పరుగులు 
జూదంలాంటి జీవితాలు… 
బ్రతుకుదెరువుల వలసలు
కుదేలవుతున్న బంధాలు…. 

కన్నవారికి మిగిల్చే దుఃఖాలు
వెరసి చితుకుతున్న బతుకు చిత్రం..
చూపుకేమో మేడిపండు మెరుపులు
విప్పి చూసుకుంటే తప్పదీసుడే…. 

కాసులవేటలలో కడలిదాటినా
కన్నవారి కలలు పండిస్తే చాలు… 
ఆత్మీయతలకు అనురాగాలకు
కొదువలేక కొలువగలిగితే చాలు… 

నగునూరి రాజన్న 

చిత్ర కవిత. ( అంకురం) తేది: 07-07-2024 శీర్షిక : ఆనవాలు

 చిత్ర కవిత. ( అంకురం) 

తేది: 07-07-2024
శీర్షిక : ఆనవాలు

రోహిణమ్మ కార్తె వరకు భీష్మించిన గ్రీష్మం 
ముగియగనే…తొలకరితో పులకరించు 
అవనిమాత…దరహాసంతో మురిసిన 
హాలికుడు దక్కిదున్ని ఇరువాలుతో నేల
విడుచు విత్తనాలను మురిపంతో…. 

జంకు వదిలిన విత్తనాలు మట్టిపొరలలో
తేమతో జట్టుకట్టి బొంకులేక అంకురమై
హరిత తొనలు సంతరించుకుని… ఆదివారం 
నాడు అరటి మొలిచినదిలా గానమెత్తుకుంటుంది… 

అంకురం మారాకులేయాలి 
మారాకులు మహావృక్షమవ్వాలి .... 
లోకకళ్యాణాల పచ్చని తరువై  
పురోగమనాల పుణ్యకాలమై పోవాలి ... 

పచ్చదనం పొదువుకుని పంటచేలుగా
మారిపోయి…పాడి పంటల సమృద్దితో
జీవానికి ప్రాణమై ఊపిరిగా నిలిచి…జీవరాశికి 
ఊతమై…విశ్వం వినోదభరితమై ఫరిడవిల్లుతుంది…. 

ముత్యమంత విత్తు మురిసిపోవు..
మారాకులతో పచ్చ తోరణమై వర్షఋతువులో
పుచ్చపూల వనముగ మారి….మానవ 
కళ్యాణాలకు దారి….అంకురమే ఆనవాలు… 

నగునూరి రాజన్న 

వ్యంగ్యం తేది : 16-05-2024 శీర్షిక : హాస్యం ....

 వ్యంగ్యం 

తేది : 16-05-2024
శీర్షిక : హాస్యం .... 

అష్టదిగ్గజములలో విశిష్టుడైన
వికటకవి తెనాలి కూడా 
వింత చేష్టల కొంత కలిగించే 
హాస్యం...విదూషకుడై రాజుకు .. 
ప్రజలకు ....   

తూటాలను పేల్చేటి తుపాకి 
రామయ్య పాత్ర ... తూర్పార 
పడుతూనే... తుత్తునియలు 
చేస్తూనే నవ్వుల పొట్లం విప్పి 
నట్టింట్లోనే నవ్విస్తుంటాడు...

వ్యంగ్యములకు జంగమయ్య 
చాప్లీను చిరునామయినా 
పిల్లలకు పెద్దలకు ఉల్లాసములే 
వింతగల్ల ఆకారంతో విసుగులను 
దూరం చేయంగా.... 

దర్శనమే దరిచేర్చును ఆనందం 
మాటలు కోటలై దాటిపోతుంటే 
మనకు కూడా ఎంతో కొంత 
తారసమే నిత్య జీవితములో .... 

కానీ కొంతమంది .... కపటములతో 
కళ్ళాపి జల్లి సప్తవర్ణాలతో ముగ్గులేసే 
కరటక దమనకులుంటారనే నిజం 
కూడా కనిపెట్టుకుని కదలాలి లోకంలో ....  

నగునూరి రాజన్న 

జానపద గేయం తేది : 24-06-2023 శీర్షిక : ఆషాఢం వచ్చింది

 జానపద గేయం 

తేది : 24-06-2023
శీర్షిక :  ఆషాఢం వచ్చింది 
సహస్రాధికం .... 

ఆషాఢం వచ్చింది మామయ్యో 
గ్రీష్మానికి సెలవంది మామయ్యో 

ఆవిరైన సంద్రములు 
మేఘముల పంపించగ…
తొలకరేమో చిలికింది 
అవనిమాతా నవ్వింది .... 

హాలికునికి సూచనతో
విత్తనాలు ఎత్తమంది .... 
ఇడుగు ఇరువాలుతో 
మడులునే  దున్నమంది ....  

ఆషాఢం వచ్చింది మామయ్యో 
గ్రీష్మానికి సెలవంది మామయ్య 

పుణ్యకాలం ముగిసింది 
ఆయనము మారినది ... 
పాలసంద్రం  పానుపవగ  
యోగనిద్ర  శ్రీహరికి.... 

ఒడినిండిన అమ్మలా 
ఊరూరా  చెరువులు 
జలచరముల జీవము
రైతన్నకు పండగ .... 

ఆషాఢం వచ్చింది మామయ్యో 
గ్రీష్మానికి సెలవంది మామయ్య

కొత్తనీటి కలుషితము 
కొంత మట్టుబెట్టంగా 
గోరింటల రక్షణలతో 
కలికి చేయి పండును 

ఒకటొకటి శుభములైనా 
సంస్కృతేమో దూరమంది .... 
కొత్తపెళ్లి  జంటలకు  
కొంత విరహమంటున్నది .... 

ఆషాఢం వచ్చింది మామయ్యో 
గ్రీష్మానికి సెలవంది మామయ్య 

వాన కురిస్తే తేది :05-07-2024 శీర్షిక : పులకరింపులే ....

 వాన కురిస్తే 

తేది :05-07-2024
శీర్షిక :  పులకరింపులే .... 
సహస్రాధికం 

తొలకరితో పులకరించిన 
అవనిమాత పచ్చలు పొదువుకుని 
పాడి పంటల సమృద్ధితో 
జీవానికి ప్రాణమై జీవరాశి
మనుగడలకు మూలమై 
విశ్వం ఫరిఢవిల్లుతుంది....  

కొండా కోనా మురిసి ముద్దై 
స్వచ్ఛమైన సెలయేళ్ళు 
చెవులపిల్లి దూకుళ్లతో 
సంబరాలు అంబరాన్నంటుతాయి ... 

పిల్లా పీచు గొడ్డు గోదా 
పిట్టా గుట్టా గూడు మురిసి 
ఆటాడుతాయి ... జలచక్రం 
ఆడితేనే బలాలన్నీ పుంజుకుని 
పురి విప్పి నాట్యమాడుతాయి ... 

జలమేరా అన్నింటికీ మూలం 
ఆ జలం విలువ తెలుసుకొనుట 
మానవ ధర్మం....తెలుసుకుని 
జనం మనసు గెలుచుకోవడం 
ప్రధానం .... 

జవసత్వాలను కుదువపెట్టి 
అలసత్వాలను చుట్టుకుని 
కాలుష్యాలను  ప్రబలింపజేసి 
జలాలను మట్టుబెట్టి 
గళాలను ఎండబెడుతూ 
కాసులకు కక్కుర్తిపడి 
అమ్ముకుంటున్నాడు .... 

మెరిసే ప్రకృతంతా 
సమస్త జీవరాశి సొంతమైనా 
ఆధిక్యతలను సాధించిన 
ఆది మానవుడు పాగా వేస్తూ 
పయనిస్తున్నాడు.... 

అధికారంలో ఉన్నా 
ప్రతిపక్షంలో ఉన్నా 
నీళ్ళల్లో సొర చేపలా  
రాయి రప్ప ఇసుక అన్నీ 
దోచేసుకుని దాచేసుకుని 
ఊసరవెల్లిలా రాజకీయ
రంగులు మార్చుతున్నాడు... 

మారని మనస్తత్వాలతోఁ 
ప్రళయంలో పాఠాలు 
నేర్చుకుని.. పవిత్రతలు 
మూటగట్టుకుంటాడేమో ... 

నగునూరి రాజన్న 

పై పై మెరుగులు తేది: 04-07-2024 శీర్షిక : మేడిపండు మెరుపులు

 పై పై మెరుగులు 

తేది: 04-07-2024
శీర్షిక : మేడిపండు మెరుపులు 

కలికాలమో .. కల్తీ కాలమో 
నిలువెల్లా విషకాలుష్యమే ... 
ఊడలూడిన మర్రిచెట్టులా 
మమతలేని మనిషిగా నేడు .... 

మనిషి ఎదురైతే మమతలు 
ఒలకబోస్తూ ... మనిషి మరుగైతే 
కలుషితాల మాటలతో 
కబాడీ ఆడేసుకుంటారు .... 

విభజన వ్యక్తిత్వాలతో 
విపరీత పాత్రలు పోషిస్తూ 
తమ పర భేదమెరుగక 
అందెవేసిన వ్యవహారాలే .... 

అవలోకనం చేసుకుంటే 
మనమే తప్పేమో అన్నంత 
పాత్రల్లో మునిగిపోయి 
పటాటోపాలు చూపిస్తారు .... 

పైపై మెరుగులతో పసిడి 
ఛాయలు చూపిస్తూ ... అసలే 
నకిలీలేమో అన్నంత నమ్మకంగా 
మేడిపండు మెరుగుల మెరుపులు .... 

నగునూరి రాజన్న 

కవన రవళి- అంశం: వానలు - హైకూలు…

 కవన రవళి- 

అంశం: వానలు - 
హైకూలు…

1. తొలకరితో
భూమి పులకరిస్తే… 
పచ్చదనాలే… 

2. 
వానే జీవము
జీవరాశికెప్పుడూ
నిత్యసత్యము… 

3. 
ముసుర్లలోన
మురిపమే విప్పంగ
వర్ణాల ఛత్రి

4. 
వాన కురిస్తే
ప్రాణ వాయువులేగా
రైతన్నలకు… 

5. 
కురిసినవి
అంబుదములు నేడు
కుండపోతగా… 


నగునూరి రాజన్న 

జీవన మూలాలు తేది :04-07-2024 శీర్షిక : బంధాలు పెరగాలి సహస్రాధికం

 జీవన మూలాలు 

తేది :04-07-2024
శీర్షిక :  బంధాలు పెరగాలి 
సహస్రాధికం 

జీవరాశికంతటికి మిన్నైన 
మానవాళి ఒకప్పుడు .... 
అదఃపాతాళానికి అతుక్కు 
పోతున్నాడు ఈనాడు .... 

ఆత్మీయతలు అడుగంటి 
అనురాగాలు ఎగిరిపోయి 
అనుబంధాలు మచ్చుకైనా 
కానరాక అలితేరుతున్నారు .... 

మానవ సంబంధాలను 
ఆర్థికసంబంధాలుగా మలిచి 
పచ్చగున్నంతవరకే నీతో పని 
పలుచబడితే నీవెవరో నేనెవరో..... 

సంస్కృతిని చావిట్లోనే వదిలి 
సంప్రదాయాలను సందుగలో 
దాచి ... ఆచారాలను అటకెక్కించి 
యాంత్రికతను మూటగట్టుకున్నాడు .... 

లెక్కల్లో మునిగి తేలుతూ 
మీ ఇంటికొస్తే ఏమిస్తావు 
మా ఇంటికొస్తే ఏమి తెస్తావనే 
పోకడలతో చిన్నబోతున్నది... 

విజ్ఞానం పెరిగేకొలదీ 
వివేకాలతో ఆలోచిస్తూ 
విచక్షణల విలక్షణాలతో 
వింతగా బంధాలు పెరగాలి .... 
ఎంతైనా మనమంతా కృషి చేయాలి.... 

నగునూరి రాజన్న 

నాకెంతో ఇష్టం తేది :03-07-2024 శీర్షిక : కలుపుకు పోవడం

 నాకెంతో ఇష్టం 

తేది :03-07-2024
శీర్షిక :  కలుపుకు పోవడం 
సహస్రాధికం 

జీవరాశిలో భావరాశిలా 
బారులుతీరి ఎగిరే పక్షుల్లా 
నలుగురిని కలుపుకోవడం  .... 
నలుగురితో పలకడం .... 

కావు కావుమంటే గుమికూడే
కాకమ్మ గుంపులా చేరి 
కష్టాలను పంచుకోవడం… 
సుఖాలను వెదజల్లడం…. 

జీవరాశిలో మిన్నని ఉదాహరించే 
మానవతల ప్రతినిధిలా
ఆత్మీయతలు నింపుకోవడం 
అనురాగాలు పంచుకోవడం 
అనుబంధాలు పెంచుకోవడం 
ఆత్మావలోకనం చేసుకోవడం .... 

జీవరాశికే  సంకేతమైన 
సంయమనాలు పాటించడం 
సమాధానాలు పట్టుకోవడం 
సమస్యలు పరిష్కరించడం 
సమరసత పాటించండం .... 

జీవరాశిలోనే మేలైన 
పెట్టింపులకు పట్టుపట్టక 
పట్టింపులు లేకపోవడం .... 
డాంబికాలు వదులుకోవడం 
ఆడంబరాలను ఆవలకు నెట్టడం ... 

ఇంద్రధనస్సులో  రంగుల్లా 
యిగురించాల్సిన రాజకీయాల్లో 
రంకుతనం లేకుండా ఉండడం... 
మంకుతనం రాకుండా చూడడం...  

కల్మషాల జాడలు తెలియని 
స్వచ్చమైన పాలనురగలలాంటి
పసి పిల్లలతో కలిసిపోవడం .... 
మసిపూసి మారేడులను  చేసే 
కాలుష్యాల కబంధాలనుండి 
ప్రకృతిని విముక్తీకరించడం…. 

నగునూరి రాజన్న 

పలకరింపుల పదనిసలు తేది :02-07-2024 శీర్షిక : ఆణిముత్యాలను ఏరుకోవాలి…

 పలకరింపుల పదనిసలు 

తేది :02-07-2024
శీర్షిక :  ఆణిముత్యాలను ఏరుకోవాలి… 

పలుకే బంగారమాయె 
అన్న చందంగా ... కొంతమంది 
నవరత్నాలను మూటగట్టుకోరు
ఆణిముత్యాలను ఏరుకోరు .... 

సొమ్ములు కరుగునో అరుగునో
అన్నట్టుగా…అత్తిపత్తిలా ముడుచుకుని 
హావభావాల్లో ముభావాల సోదదరులై
గిరిగీసుకుని బరిలో నిలబడుతారు… 

సుందరమైన దరహాసాన్ని కూడా
సుదూర తీరాలకు విసిరేసి…. 
సుమనోహరమైన వదనాలు
మాడ్చుకున్న మందారాలౌతాయి….  

జీవితమంటేనే ఓ రైలుప్రయాణం
ఎక్కేవారు దిగేవారికి లెక్కలేదు… 
కలిసిన క్షణాలు కలహంసలమైతే
కలకాలం తీపి గురుతులే కద…. 

ఆత్మీయతలకు అచ్చుయంత్రంలా
అనురాగాలకు జోడు మంత్రంలా
కలిసిన క్షణం కలబోసుకుంటూ 
మానవీయ విలువలను జతకట్టుకుని
కమ్మని అనుభవాలను మూటగట్టడమే..

నగునూరి రాజన్న 

కలం గళం - జానపద గేయం తేది 29-06-2024 శీర్షిక : కొండగట్టు అంజన్న

 కలం గళం - జానపద గేయం 

తేది 29-06-2024
శీర్షిక :  కొండగట్టు అంజన్న 

మాట వినర ఓరయ్యో 
ఈ పూట నువ్వు తప్పకుండా ... 
కోరికలు తీరునట 
కొంటెతనం ఏదైనా  ... 

కొండగట్టు అంజన్న 
కోటి వరాలిస్తడంటా ... 
స్వయంభువుగా వెలిసెనంట
సంకటములు  బాపునంటా .... 

కొండంతా  దేవుడు 
కొండగట్టు అంజన్నా .... 
సంజీవము తెస్తుంటే 
జనం కొరకు వెలిసాడు.... 

పవనసుతుడు అంజన్న 
పవిత్రమే  మూర్తిగా .... 
నరసింహుడు తోడైన 
నరులపాలి దేవుడట ... 

దీక్షలను తీసుకుని 
లక్షణంగా పాటిస్తూ ... 
మండలము పూజిస్తే 
గండములు దాటిపోవు... 

పండ్లు పూలు పత్రిలతో 
పూజాలెన్నో చేయాలి .... 
పిల్లాపాప కలిగి మనం 
సల్లంగా  ఉండాలి  .... 

మాట వినర ఓరయ్యో 
ఈ పూట నువ్వు తప్పకుండా ... 
కోరికలు తీరునట 
కొంటెతనం ఏదైనా  ... 

నగునూరి రాజన్న 

అతడు ...ఆమె ...ఓ తీయని జ్ఞాపకం ... తేది 26-06-2024 శీర్షిక : శుభం కార్డు

 అతడు ...ఆమె ...ఓ తీయని జ్ఞాపకం ... 

తేది 26-06-2024
శీర్షిక : శుభం కార్డు 

కలువ కన్నుల కాంతను  
చూసిన క్షణమే చుక్కలా మెరిసింది ... 
ఆలోచనలల్లుకుని అవనిపై 
కాలు చేయి నిలువనీయక
కులుకు పలకరించింది ...  

మనమున బీజమై మననంతో 
ఘనమౌతూ కాలంతో పాటుగా 
కమనీయమై కలవరింతలైంది .... 
నన్ను నాలో లేకుండా చేసింది 

కలల సౌధాలను కబళిస్తామని 
కలువలు తామరలు గుసగుసలు 
పోతుంటే ... తెలిసిన బంధమైనా 
తెలుసుకోవడానికి జీవితం ... 

ఉపాధి దాకా ఉగ్గబట్టి 
స్థిరమయ్యాక గాని స్వరం 
పెగల్లేదు ... అమ్మానాన్నలకు  
కూలంకషంగా చెప్పి  ఒప్పించ...

అపుడపుడు ఊహలకు 
రెక్కొలొచ్చి ముంగిట వాలిపోదామని ... 
అంతలోనే సర్దుకుని తేరుకుని 
కలల వాకిట నిలవొద్దని పారాహుషార్ ... 

మా ఆరాటాల పోరాటాలకు 
ఆత్మీయ బంధువులంతా 
కలిసి ఓ మంచి శుభముహూర్తాన 
సుందరమైన శుభం కార్డు వేశారు ..... 
 
నగునూరి రాజన్న 

చిత్ర కవిత తేది : 30-06-2024 శీర్షిక : అమ్మతనం .

 చిత్ర కవిత 

తేది : 30-06-2024
శీర్షిక : అమ్మతనం ... 

కొండంత అమ్మ ప్రేమ 
కొసిరి కొసిరి తినిపించడమే ... 
చిట్టి కడుపుల చింతలు తీర్చంగ  
చిరు చేపను నోటికందించే ... 

కడుపు కట్టుకుని అయినా 
కన్నవారి కడుపులు నింపు... 
పాస్తులతోనైనా తాను 
పరవశించి మురియును .... 

యుక్త వయసు వచ్చువరకు 
చేవకలిగి ఎగురువరకు 
ప్రయోజకులను చేసినాక 
పరవశించి మురియును .... 

జ్ఞానమెరుగని ఘడియలలో 
జీవగడియారంగా మారిపోవు ... 
గడియకొక్కసారి వంతున 
జవజీవాలు మెతుకవుతుంది .... 

అక్కడక్కడా అమ్మలలో 
కర్కశత్వం  కానవచ్చినా ... 
అమ్మతనం ముందు 
అలాంటివన్నీ చిన్నబోయేవే .... 

నగునూరి రాజన్న 

అతడు ... ఆమె ...ఓ తీయని జ్ఞాపకం ... తేది 26-06-2024 శీర్షిక : దివ్య జ్ఞాపకం

 అతడు ... ఆమె ...ఓ తీయని జ్ఞాపకం ... 

తేది 26-06-2024
శీర్షిక : దివ్య జ్ఞాపకం 

అతడు ... ఆమెల....బంధం 
ఏడడుగులతో మొదలయి 
మూడు ముళ్ళతో ఒకటైన 
అగ్నిసాక్షిల అనుబంధం .... 

పచ్చని తోరణాల మధ్యన 
అమ్మా నాన్నల దీవెనలతో 
అయినవాళ్ల ఆశీర్వచనాలతో 
మంగళవాద్యాలతో  కూడినది ... 

పేర్లు పేరంటానికెళ్లిపోయి 
ముద్దు పేర్లతో మొదలయి 
మురిపాలను మూటగడుతూ 
సుద్దులెన్నో తిరగబోసుకున్నాయి ... 

రుతువులు కాలాల కబంధ 
హస్తాలలో చిక్కుకుపోయిన 
బాటసారుల్లా లీనమైన 
ప్రేమలతో గానమైన జీవితం ... 

ఎన్నోసార్లు అతడు ఆమెగా 
ఆమె అతడుగా ఏకమై 
దివ్య జ్ఞాపకాల  బంగారు క్షణాలను 
బందీ చేసుకున్న దాఖలాలే .. 

నగునూరి రాజన్న 

అంశం : మౌనం హైకూలు 27-06-24

 అంశం : మౌనం 

 హైకూలు 
 27-06-24 

 1.మౌనము కూడా 
 మర్మపు ఆయుధమే 
కొన్ని వేళల్లో…

 2. పెద్దల మాట 
 సద్దిమూట చేసుకో 
మౌనము లాగా… 

 3.ఎద సవ్వడి 
నువు వినాలనుంటే
మౌన గీతమే… 

4. మౌనంలో కూడ 
మరో భాష దొరుకు
మరి యత్నించు… 

5. చెప్పుకోలేని
చేంతాడంత కథకు
మౌనం జవాబు… 


నగునూరి రాజన్న 

తాపత్రయాల కడలి తేది 28-06-2024

 తాపత్రయాల కడలి 

తేది 28-06-2024
శీర్షిక : 

గిరి గీసుకున్నట్టు బరిలో 
నిలిచిన ...అలల తరంగాలతో 
నిత్యం ఆరాటాల పోరాటమే.... 
బొడ్డుమల్లెల్లా ఒడ్డు చేరాలని .... 

గడ్డు రోజులే కాలుష్యాలతో 
ఇంటా బయటా కాలువలలో 
నదులలో సముద్రాలలో 
కోరలతో బ్రహ్మ రాక్షసిలా .... 

మనిషి ప్రమేయమున్నంత దాకా 
కబంధ హస్తం చాచుకుని 
కళ్లెం తీసిన అశ్వంలా దూసుకెల్తూ 
విశ్వమంతా విపరీతమే .... 

నిజానికి జీవరాశి కంతకు 
బీజమే హక్కులు బాధ్యతలు 
ప్రకృతిని పరిరక్షించడంలో 
అన్నింటిని కాలదన్నే మనిషి .... 

అహం బ్రహ్మాస్మి మనిషికి....  
శాపం జీవరాశికి ... వినమ్రుడై 
వివేకాలతో ప్రయత్నిస్తే  వింతలు 
సృష్టించవచ్చు ....అనుభూతులు 
ఆస్వాదించవచ్చు... 

నగునూరి రాజన్న 

ఏరువాక గీతాలు తేది : 08-06-2024 శీర్షిక : కర్షకుడు ... కార్మికుడు ...

 ఏరువాక గీతాలు 

తేది : 08-06-2024
శీర్షిక :  కర్షకుడు ... కార్మికుడు ... 
సహస్రాధికం 

నేలతల్లి ఒడిలోన 
దుక్కి దున్నే రైతన్నా … 
తోడూనీడై నడిచే 
భుజబలాల శ్రామికా .... 

మేలుకోర  రైతన్న మేలుకోర
కోడికూతకన్న ముందుగనే .. 
హలమును చేబూనరా
పొలమున విత్తేయంగా  …

కర్షకుడు కార్మికుడు 
భుజం భుజం కలిపితేనే…
కదులునురా ఈ ప్రపంచం 
కడుపు నిండునురా ప్రజలకంత  ....
 
నేలతల్లి ఒడిలోన 
దుక్కి దున్నే రైతన్నా … 

ఏరువాక పున్నమికి 
ఎవుసం పని మొదలాయె 
విశ్వబ్రహ్మ చేతులలో 
నాగండ్లు  సిద్ధమాయె .... 

పంటపొలం దున్నంగా 
పండగేను రైతులింట… 
ఇంటింటా పూజలే
పనిముట్లకు పశువులకు   .... 

నేలతల్లి ఒడిలోన 
దుక్కి దున్నే రైతన్నా … 

ఏరువాక పున్నమొచ్చి
మబ్బులను పలకరించె … 
చినుకమ్మ కురవగానే 
అవనిమాత పులకరించె ... 

ఎత్తుమురా అరకలను 
కట్టుమురా జోడెద్దులను …
ఇడుగిరువాలు దున్నగనే
ఏరై పారదా ఏరువాక పండగ .... 

నేలతల్లి ఒడిలోన 
దుక్కి దున్నే రైతన్నా … ...

అడుగడుగున మీ నీడలే  
అన్నపూర్ణగ నిలుపును  .... 
పట్నం పల్లెన పూసేది
మీ రెక్కల కష్టములే.... 

మీరు లేని నిమిషములో 
మరుభూమే విశ్వమంతా .... 
మీరున్న ప్రతి చోటన
స్వర్గములే బ్రతుకంతా ..... 

నేలతల్లి ఒడిలోన 
దుక్కి దున్నే రైతన్నా … 
హలమును చేబూనరా
పొలమును నువు దున్నరా… 
నగునూరి రాజన్న 

యాత్రా గేయాలు తేది : 01-06-2024 శీర్షిక : అయ్యప్ప యాత్ర ...

 యాత్రా గేయాలు

తేది : 01-06-2024
శీర్షిక : అయ్యప్ప యాత్ర .... 

స్వామియే శరణం విన్నాము 
అయ్యప్ప శరణం అన్నాము 

ఇరుసంధ్యలలో  తలస్నానం 
నలుపు వర్ణపు  వస్త్రములు 
తులసిపూసల మాలలతో 
శరణమెప్పుడూ  చింతనగా ..  

స్వామి పదమే  సదా వేదమై 
సాత్విక భోజ్యం  శిరోధార్యమై...  
వయో భేదములు లేకుండా 
వ్యసనాలకు బహుదూరంగా  ...

స్వామియే శరణం విన్నాము 
అయ్యప్ప శరణం అన్నాము   

మాల వేసుకుని  దీక్ష తీసుకుని 
మండల కాలము ఏకభుక్తము .... 
పూజలు భజనలు పూనకమే 
పుణ్యకార్యములు పుష్కలమే....   

పవిత్రమైన పదునెట్టాంబడి 
పడి పూజలను  దండిగ చేసి .... 
పూలు పండ్లు పలురకములతో  
మండల పూజలు గావిస్తూ .... 

స్వామియే శరణం విన్నాము 
అయ్యప్ప శరణం అన్నాము 

ఇరుముడి చక్కగ కట్టుకుని 
శిరమున మరిమరి ఎత్తుకుని .... 
కన్నె సామిగా కరుణ జూపుమని 
గురుస్వామితో  పయనములే   .... 

ఎరుమేళిలో పెటతుల్లితో 
కన్నెసాములా ఆటాపాటా .... 
పంపా నదిలో స్నానము జేసి 
గంట కొట్టి గణపతికి మొక్కి... 

స్వామియే శరణం విన్నాము 
అయ్యప్ప శరణం అన్నాము   

నిటారుగున్న నీలిమలై ఎక్కి 
అపూర్వమైన అప్పచ్చిమేడు ... 
శరణుఘోషల శరంగుత్తి దాటి 
చేరుటయే  అయ్యప్ప మందిరం .... 

సుందరమైన రూపం కనినా 
మోహనరూపం అయ్యాప్పా అంటూ .... 
పులకరింపులే తనువెల్లా 
మనోల్లాసమే జీవితమంతా .... 

స్వామియే శరణం విన్నాము 
అయ్యప్ప శరణం అన్నాము  

నగునూరి రాజన్న 

చదువు తేది 26-06-2024 శీర్షిక : సమున్నత సంస్కారం

 చదువు 

తేది  26-06-2024
శీర్షిక : సమున్నత సంస్కారం 

విద్య లేనివాడు వింత 
పశువన్నారు విజ్ఞులు ... 
చదువు నేర్పు సమున్నత
సంస్కారం ... 

రాతిగుహల జీవితం 
రంగుభావనాల్లోకి మారినా ... 
కాలి నడకలను  కాస్తా 
కనుమరుగు చేసిన రవాణా 
సాధనాలైనా ... 

పారిశ్రామిక ప్రగతికి 
దారి వేసినా ... 
కాల గణనల కవాతు చేసినా ... 
సాంకేతికతల సంబరాలకు 
మార్గం చూపినా...  
ఖగోలం లోని వింతలను 
పరిచయించినా .... 

అన్నింటికీ మూలమైనా... 
ఆత్మీయతలు మరువరాదు 
అనురాగాలు విడువరాదు ... 
ఆప్యాయతలు తగ్గరాదు ... 

మానవత్వం మరచిననాడు 
మనిషి చనిపోయినట్టే .... 
ముందడుగేదైనా మానవ 
కళ్యాణం కోరుకుంటేనే .... 

దోచలేని సంపద దోశెడు 
బలపాలతో వచ్చే విద్య ... 
విజ్ఞానాలకు మూలము ... 
విచక్షణలకు  సమస్తము ... 

ఆడపిల్లలు చదివితే 
కుటుంబమే బాగుపడు ... 
కుటుంబాలే సంఘము 
సంఘాలే దేశము .... 

నగునూరి రాజన్న 

కోరి తెచ్చుకున్న బోనులు తేది 27-06-2024 శీర్షిక : తెరలవాణి ...

 కోరి తెచ్చుకున్న బోనులు 

తేది 27-06-2024
శీర్షిక : తెరలవాణి ... 

అభివృద్ధి అంగలేస్తుంటే 
అబ్బ ఎంత గమ్మతుగుందో 
అనుకుని ... తిరిగి చూసేలోపల 
జీవితాన్ని కుదువ పెట్టాల్సివచ్చింది ... 

ప్రగతి రెక్కల గుర్రమయ్యాక 
పని రాక్షసి వంతులేసుకుని 
మూడు షిఫ్టుల్లల్లో ముచ్చటించి 
తీరిక లేకుండా చేసేసింది .... 

ఉరుకుల పరుగులతో 
ఉడకేసుకునే సమయం చాలక 
పరగడుపున ఫాస్ట్ ఫుడ్లతో ముఖం వాచి 
పిజ్జాలు బర్గర్లతో భోజనాల తంతు ... 

సాంకేతికత చంకనెక్కాక 
వైఫైలు డాటా ప్లాన్లు దండయాత్ర చేసి   
చరవాణి రూపంలో తెరలవాణి మీద 
సరిగమపదనిసల సన్నాయి నొక్కులతో .... 
 
దూరాభారాలు దగ్గరయినయని 
ఆనదించేలోపు ...అయినోళ్లకు 
కూడా దూరం చేస్తున్నాయి 
చంకలో పిల్లిలా దూరిపోయి ..... 

అతి సర్వత్ర వర్జయేత్ ... అన్నట్టు 
స్వీయ నియంత్రణలతో 
సంయమనాల సద్ది ముల్లెలను 
సర్దుకుని పక్కాగా లెక్కలు 
మదింపు చేసుకోవాలి .... 

అంతేగాని కూర్చున్న కొమ్మ 
నరుక్కున్న కోతిలాగా... మనకు 
మనంగా కోరితెచ్చుకున్న 
బోనెక్కి కూర్చోకూడదు ....

నగునూరి రాజన్న 

ఆత్మీయ స్పర్శ తేది : 25-06-2024 శీర్షిక : ఆత్మ బంధం

 ఆత్మీయ స్పర్శ 

తేది : 25-06-2024
శీర్షిక : ఆత్మ బంధం ... 

మాతృగర్భపు పొత్తిళ్ళలో 
మొదలైన అమ్మ స్పర్శ 
అజరామరము ఆత్మీయమే 
సాటిలేనిది పోటీ లేనిది .... 

ఫలితమాశించని ప్రకృతి 
పరితపించు ప్రతిక్షణం .... 
బరువని ఎంచని తరువు 
బ్రతుకంతా బాధ నివారణే ... 

అనారోగ్యాల భాధలలో 
ఆపన్నమై అందించే 
అనితరమే ఆత్మీయ హాస్తం 
ధవళవస్త్రదారుల స్పర్శ .... 

బంధం కానీ బంధం 
ఆత్మీయ సంబంధమై 
ప్రత్యక్ష పరోక్షాలలో 
పరితపించి ఆరాటపడే 
కృష్ణ కుచేలులలాంటి 
మిత్రుల స్పర్శ .... 

హరిలీలన అంకురించు 
జన్మబంధం ...ఏరికోరి 
ఎత్తుకునేది మిత్రబంధం ... 
ఏదో తెలియని పాష బంధమే 
ఎదురొచ్చి నిలిచే ఆత్మ బంధం ... 
ఆత్మీయ స్పర్శ .... 

నగునూరి రాజన్న 

ఎంత చేసినా ... కూటికే -2 తేది: 25-06-2024 శీర్షిక : అసలైన మనిషి

 ఎంత చేసినా ... కూటికే

తేది: 25-06-2024
శీర్షిక : అసలైన మనిషి 

రుధిరం స్వేదంగా చిందించి 
కొండ్ర నేలను ఓండ్ర పెడుతూ 
మట్టి మూలలను తట్టి 
కుంకుమోలే కుమ్మరించినా .... 

పొద్దస్తమానం పెరుగులో 
కవ్వంలా గిర్ర గిర్రా తిరుగుతూ 
పెయ్యంత హూనం చేసుకుని 
చమటలు కక్కి చాకిరీలు చేసినా .... 

ఎండా వాన చలిని లెక్కించక 
సున్నా డిగ్రీలైనా .. గడ్డ కట్టించే 
చలినైనా...గజ గజ వణికించగల 
సత్తా కలిగి మాతృభూమి పహారాలో 
నీరాహారం వెదుక్కునే సిపాయైనా .... 

కొంత మంది సెంటు కొట్టుకున్న
ధవళవస్త్రాల కై నీడలలో...ఒళ్ళు 
అమ్ముకునే బజారు మనిషిలా...మనసు 
లేని మనిషిగా కంపు పనులెన్నో చేస్తూ...
సొంపుగాబ్రతుకుతున్నామన్న భ్రమలలో 
ఉరేగుతూ వెకిలిగా సంపాదించినా.... 

చేతికి నాలుగు ఉంగరాలతో 
రింగుల జుట్టు సోకులతో 
రెండు వేళ్ళ మధ్య గుప్పు గుప్పు 
సిగరెట్టు పోగలతో... వచ్చేవారికి 
పోయేవారికి తంపుల దళారీయైనా .... 

బ్రతకడానికి తినవలె గాని 
తినడానికే బ్రతుకకూడదు .... 
మకిలి నింపుకుని కొట్టుకుపోకుండా ... 
మానవత్వాలలో మునిగి తేలుతూ...  
దీపం వత్తిలా కరుగుతూ వెలుగులు 
విరజిమ్ముతూ...త్యాగాల పందిరిలో 
సేద దీరి మల్లె పరిమళాలు వెదజల్లడమే 
అసలైన మనిషికి నిర్వచనం ... 
అదే కదా ప్రకృతి నేర్పిన పాఠం సారాంశం ..... 


 
నగునూరి రాజన్న 

ఎంత చేసినా ... కూటికే తేది: 25-06-2024 శీర్షిక : సమ ప్రతిఫలం

 ఎంత చేసినా ... కూటికే

తేది: 25-06-2024
శీర్షిక : సమ ప్రతిఫలం 

అమెరికా అధ్యక్షుడికైనా 
ఆరు గాలం కష్టపడే కూలన్నైనా
అన్నము - రొట్టె ఆహారమౌతుందే  కాని 
అన్యము  తీర్చదు  ఆకలి మంటలని ... 

మానవత్వం మంటగలిపి 
పంటలపైన శ్రమలపైనా 
ఏరుకుంటూ ...డబ్బు సంపాదనలే... 
ఈనాటి కలి కాలములో .... 

లక్షలు కోట్లు లగాయించి 
గడించినా ఏమి లాభం ... 
లక్షణముగా తినగలిగేది 
లవణమన్నమే గాని  వేరు కాదు ... 

పేద ధనికుల బేధములేక 
వేదనలు తీర్చునది బుక్కెడన్నమే...  
గాని పెక్కు సంపదలేవియు  
బొక్కలేవు కడుపుకింతగాను.... 

నీతి నియమాలతో అర పూట 
ఆకలి తీర్చుకోగలిగినా ఆనందమే ... 
అన్యాయం చేసి... ప్రతి నిమిషం 
పల్లేరు గాయాలపై కూర్చునే కన్నా .... 

ఢిల్లీకి రాజైనా తల్లికి కొడుకే 
అన్నట్టు ... అవినీతెవరు 
చేసినా అది అవినీతే .... 
ప్రజలైనా ప్రభుత్వాలైనా ...  

రైతే రాజంటూ ... నెత్తి 
కెత్తుకోవడమే గాని శ్రమకు 
తగిన సమ ప్రతిఫలమిద్దామని 
ప్రజలకు లేదు ప్రభుత్వాలకు లేదు ... 

మే  డే లు జరుపుకోవడమే ... 
భాషణములే... కానీ ఫలితమేది ... 
పతాకములేగురవేయడమే గాని 
ప్రతిఫలమందనీయరు .... 

యథా రాజా తథా ప్రజా  అన్నట్టు 
మార్పు పైనుండే రావాలి .... 
పాలకులు మారితేనే ప్రజల 
ముఖాలలో చిరునవ్వులు ... 

నగునూరి రాజన్న 

చిత్ర కవిత ( మగువ నిరీక్షణ చిత్రం ) తేది : 24-06-2024 శీర్షిక : నిరీక్షణ ఫలించేనా .

 చిత్ర కవిత 

తేది : 24-06-2024
శీర్షిక :  నిరీక్షణ ఫలించేనా ... 

ఒక్క భంగిమకే వేవేల భావాలు 
ఏమది ఎంత విచిత్రం ... 
శిఖన ముడిచిన మల్లెలు 
దోసిలిలో దోబూచులాడే ... 

మేని వర్ణానికి మేలి ముసుగులా 
శ్వేతవర్ణపు వస్త్రం ... 
మాట ఏదో చెప్పాలనే ఆరాటం 
ఎవరనేది ఊహకే పరిమితం ... 

ప్రేయసివా లేక ఊర్వశివా 
సఖునికొరకు సరాగాలా ?  లేక 
సంధ్య వేళలో సరిగమలులా  
పెనిమిటి రాకకై  నిరీక్షణలా ? ... 

మండే గుండెకు మల్లె చెండుతో    
మంచు స్పర్శలను చల్లడమా? ... 
మారుతములో పరిమళాలను 
పరిచయించి వెదజల్లడమా ? ... 

నిరీక్షణలు నిర్విగ్నమగునా 
పరీక్షా సమయాలు ఫలించేనా...  
కాలమే సమాధానమై 
కనికరించి కరుణించునా .... 

నగునూరి రాజన్న 

బెల్లం తేది 22/23-06-2024 శీర్షిక : వంటకాలలో పూబంతి

  బెల్లం 

తేది 22/23-06-2024
శీర్షిక : వంటకాలలో పూబంతి 

మొక్కను వడిపెట్టి తీసినా 
పక్కాగా తీపి పాకమే .... 
చెరుకు గడల చేమంతి 
చాలా వంటకాల్లో  పూబంతి ... 

గానుగలోనో మిషన్ లోనో 
కట్టలు పెట్టి మెలిపెడితే 
తేనె జల్లులే తేట తెల్లం 
బేళ్ళమైనా ... చక్కరైనా ... 

వివాహ భోజనంబు  అంటూ 
మొదలైన పాటలో చెప్పినట్టు 
బొబ్బట్లు ... దప్పడం ... 
బెల్లపన్నం .... తీపి బూందీ 
ఒక్కటేమిటి ... ఎన్నెన్నో చేయొచ్చు ... 

కొత్తకొండ వీరన్నకు 
వేములవాడ రాజన్నకు 
సమ్మక్క సారలక్కలకు 
అమ్మవారి నైవేద్యాలకు ... 
అన్నింటికీ కావాల్సిందే .... 

వివాహ తంతు జీలకర్ర బెల్లమన్నా 
దసరాపండగకు ... పిల్లలకు చాలు 
పప్పుబెల్లాలన్నా కావాల్సిందే .... 
రకాలు మారినా రంజైన తీపినే .... 

కొన్నిసార్లు కల్తీల చక్కరకన్నా 
కాలేయం అనారోగ్యులకు 
బెల్లమే మిన్న ...మోతాదుగా 
వాడితే  మందులలోకి  సముచితమే ... 

సామెతలలో సాయతమే 
బెల్లం మీద వాడుక భాషలో 
వేలు ....బెల్లం చుట్టే ఈగలని ... 
డబ్బుంటే అంతా బంధువులే 
అని చెప్పడానికి .... 


నగునూరి రాజన్న 

చైతన్య గేయం June 2024

 చైతన్య గేయం

నాది నాదంటూ మురిసేవు 
నరుడా ఓ పామరుడా ....  
ఏమేమి తెచ్చావు వచ్చునపుడు 
ఏదిరా నీది ఎక్కడుందిరా  
ఉత్త చేతులతోనే 
ఊపుతూ వచ్చావు నీవు 
ఉత్త చేతులతోనే  
వెళ్లి పోతావు నీవు .... 

అవనిపైన నీ 
ఆరళ్ళ జోరేమిరా  ?
చెట్టు నాదంటావు 
గుట్ట నాదంటావు 
మట్టి నాదంటావు 

ధరణి పైనా నీ
దర్పమేందిరా  
పేను లాంటి నీకు 
పెత్తనమేంటిరా  ?
బండ నాదంటావు 
గుండు నాదంటావు 
ఇసుక నాదంటావు 
చీమకైనా లేని 
చింత ఎందుకురా ? 

అన్నీటినీ అమ్ముకుని 
సొమ్ము మూటా గట్టుకుంటావు 
ఆస్తులు గూడ బెట్టుకుంటావు
తర తరాలకంటూ  
తరగని ఆస్తులంటావు ... 
తలకు మించిన భారాలు చేస్తూ 
తండ్లాటలెందుకురా... 
 ... 
ప్రకృతి పరిమళిస్తేనే 
ఆరడుగుల గోయ్యి 
నీ ఆనవాళ్ళవునురా .... 
ఆవులించిందా 
అడ్రస్సే గల్లంతురా.... 

తెలుసుకుని మసులుకో 
తెలివి మీరా నడుచుకో 
భావితరాలకు నీవు 
తారాగ వెలుగురా .... 


--
నగునూరి రాజన్న 

Friday, July 26, 2024

కలం గళం - యుగళ గీతాలు తేది : 22-06-2024 శీర్షిక : మదిలో విరిసిన కావ్యం

 కలం గళం - యుగళ గీతాలు 

తేది : 22-06-2024
శీర్షిక : మదిలో విరిసిన కావ్యం 

ఆమె 
సఖా వేగమే రావా 
నను చేరగ వేగమే రావా 

అతడు 
సఖీ నీ మాటకై 
ఎదురు చూశా 
మరుక్షణం వాలిపోనా ... 

ఆమె 
ఎన్నో పున్నమి రాత్రులలో 
నిన్నే కలవరిస్తున్నాను 
ఊసులన్నీ నీ చుట్టేను 
కనులు మూసినా నీ  రూపేను ... 

అతడు 
పలికేది  నీ నామమే 
ప్రతిక్షణం నీ జపమే 
ప్రతి అలికిడి నీవేనని 
మది నిన్నే తలుస్తుంటే .... 

ఆమె 
పూదోటల వనమంతా 
మలయమారుతం వీస్తుంటే 
కొంటె ఆలోచనలేవేవో 
మది గదిలో గుసగుసలాయే .... 

అతడు 
చల్ల గాలి వీస్తుంటే 
పిల్ల తెమ్మెర మోసుకొచ్చే 
నీ మదిలో విరిసిన కావ్యం 
నా కొరకే నని మురిసిపోయా .... 

ఆమె 
సఖా వేగమే రావా 
నను చేరగ వేగమే రావా 

అతడు 
సఖీ నీ మాటకై 
ఎదురు చూశా 
మరుక్షణం వాలిపోనా ... 


నగునూరి రాజన్న 

యోగ - యోగం 21-06-2024 శీర్షిక : జీవితావిష్కరణ .

 యోగ - యోగం

21-06-2024
శీర్షిక : జీవితావిష్కరణ ... 
 
ప్రకృతిలోని పశు పక్ష్యాదులకు 
అవసరంలేని మందులు 
మాకులు మనకు మాత్రమే 
ఎందుకో ... ఏలనో .... 

ఉరుకులు పరుగులమీద 
సైరన్లతో 108  వాహనాలు ... 
స్వాధీనం తప్పే గుండెపోట్లు 
సంధి కొట్టే చక్కర నిల్వలు ... 
అవసరమా ? 

మైళ్ళ కొద్దీ నడకలు 
గుప్పెడు గుప్పెడు గోళీలు 
అక్కరలేని ఆరోగ్య రహస్యం 
మనసు తనువు సంలీనం .... 

సమయమంతా సంధానమే 
నావాళ్లంటూ ... రోజుకోగంట 
రోగనిరోధం కొరకు కేటాయించు .. 
మరమ్మతుల మర్మమెరుగని నివారణ ... 

కార్పొరేట్ల కబంధ హస్తాల 
ఉక్కు సంకెళ్లను తుత్తునియలు 
చేయి ... జిమ్ములకై సొమ్ములు 
వెచ్చించకు ... 

అంగాంగం అవసరమైంత 
మెలిపెట్టు  ... గురుసమక్షంలో 
గురి కుదిరిందా ... జీవితాన్ని 
బహుగొప్పగా ఆవిష్కరించుకునే యోగం ... 


నగునూరి రాజన్న 

యోగామృతం తేది : 21-06-2024 శీర్షిక : ఆరోగ్య గుళిక

 యోగామృతం 

తేది : 21-06-2024
శీర్షిక : ఆరోగ్య గుళిక 

అంగాంగం మెలిపెట్టడం కాదు 
అన్నింటిని ఐక్యం చేయడమే .... 
గురు సమక్షంలోనే గురి కుదురి 
జీవితాన్ని ఆవిష్కరించుకునే యోగం ...  

అంతర్జాతీయ యోగా దినం ... 
అందరు బాగుండాలనే వరం ... 
ఆరోగ్యాల గుళికల ఆనందం 
మహాభాగ్యాల భాండాగారం....  

ఆధ్యాత్మికత తరంగం  
పతంజలిచే అనుసరణీయం 
మోక్షసాధనకు ఉపాంగాలు 
అంతః దృష్టి పరమానంద ప్రాప్తికి 
మార్గములై వెలుగు చుండె ... 

వేద పురాణ ఇతిహాసములలో 
విశదీకరించిన ముఖ్య వివరాలనే 
ముదముగ విపులీకరించి విశదంగా 
సూత్రీకరించె పతంజలి... 

ఇంద్రియ వశంతో ఈశ్వరుని 
యందు లయము చేయడమే .... 
సమాధి పద, సాధన పద, 
విభూతి పద, కైవల్య పదగా 
మానసిక శుద్ధికి వరములుగా  ... 

ఆరోగ్యానికి అష్టాంగయోగం .... 
ఆసనములు , ప్రాణాయామములు  
పద్ధతులను, బంధములను, 
ముద్ద్రలను, క్రియలు సవిస్తారములే ... 

వేల ఆసనాలలో వెలకట్టలేనివంటూ 
రత్న మాణిక్యాలుగా ఎనుబది నాలుగు 
ఎంపిక ... శరీర అంతర్ బహిర్ శుచికి 
అవసరానుగుణంగా అన్వయించిరి .... 

మతాలకతీతం మాహా ఆరోగ్యసూత్రం 
దేహమే దేవాలయమని దేశదేశాలలో 
ప్రాచుర్యం ...వ్యాయామ క్రమబద్దీకరణే 
ఆసనాలుగా అద్వితీయమై వ్యవహారం...  
మరమ్మతుల మర్మమెరుగని నివారణ…

నగునూరి రాజన్న 

స్మృతుల దొంతర తేది : 02-04-2024 శీర్షిక : భావ ధార

 స్మృతుల దొంతర 

తేది : 02-04-2024
శీర్షిక : భావ ధార 

అంశం వెలుగులో ప్రకాశాన్ని 
పట్టుకుందామని అరమోడ్పుల 
కనులు మూసుకుంటే ధారలా 
ప్రవహించే ధారాళమైన భావ సంపదలు .... 

ఒక్కటేమిటి లెక్కలేనన్ని... 
ఆటపాటల బాల్యంలో అనుభవాలు 
గతించినవే అయినా మతించితే 
మహాత్యాల ముత్యాల సరాలు .... 

మననమైతే చాలు ... కోటి 
దీపకాంతులు కోనేటి మెట్లపై 
పెట్టిన అందాలే.. కోమలమైన 
నెమలీకలు మోముపై కదలాడినట్టు .... 

ఆ నింగిని తాకిన అనుభూతే ... 
వంగిన నెలవంకను మీటిన 
ఆనందమే ... హిమనదముల 
సెలయేళ్లు హరిత లోయలలో ఆనంద
గంతలేసి దూకిన చెవులపిల్లి చందమే .... 

సప్తవర్ణ మయూరాల హరివిల్లే 
సంపంగి సదనమైన చాపమే… 
విందు భోజనాల భుక్తాయాసం 
పసందు దృశ్యాల ప్రయోక్తమే… 

మారుతున్న నేటి ప్రపంచంలో 
మారని నాటి బాల్యం ఎంతో ఘనం ... 
మధురమైన స్మృతుల దొంతరే 
భవిష్యత్తు బాటకు దిక్సూచులు .... 

నగునూరి రాజన్న 

కవన రవళి 20-06-2024 హైకూలు

 కవన రవళి

20-06-2024
హైకూలు 
అంశం: చిగురిస్తూ 

1. కోకిల గుడ్లు 
కాకమ్మ పొదిగిన  
రాగం చిగిర్చే ... 

2. శిశిరమున 
రాలినా ... వసంతమై 
చిగురించెనే ... 

3. ఆత్మీయతలు 
అనురాగము.. ప్రేమ 
చిగురింతలే.... 
 
4. చిగురించడం 
మనసున ప్రేమలు 
ప్రకృతి ధర్మం .... 

5. మల్లె పాదుకు 
వచ్చె పందిరాధారం 
చిగురింతకు .... 

నగునూరి రాజన్న 

విరామమెరుగని జీవితాలు 2 తేది : 19-06-2024 శీర్షిక : అమ్మలు .

 విరామమెరుగని జీవితాలు 2

తేది : 19-06-2024
శీర్షిక : అమ్మలు .

కుక్కుటపు కూతలతో మేల్కొన్న 
వంటిల్లు మాత ... బోళ్ళన్నీ శుభ్రంగా 
కడుక్కుని సర్దుకుంటుంది  ... 
గడపలు వాకిళ్ళన్నీ సప్తవర్ణాలతో 
అలంకరించుకుంటాయి... 
పుణ్యవచనాల పారాయణం 
పూజా అంకం పూర్తి చేసుకుంటుంది .... 

ఉదయాత్పూర్వమే మొదలైన 
పొయ్యి  ఉవ్విల్లూరుతూ 
ఉడుకుడుకు ఛాయలతో  
ఇంటిల్లిపాదిని పలకరిస్తుంది... 

అల్పాహారాల తాలింపులతో వైవిధ్యమైన 
ఘుఘుమల రుచులతో పొగలు కక్కుకుంటూ 
అందరి జిహ్వ చాపల్యాలను తీర్చుతూనే  ....  
మధ్యమధ్యలో కాఫీలు కూడా ఊరింపజేస్తాయి ...  

అలా చిన్న విరామం దొరికిందో లేదో 
కూరగాయలు తరుగుళ్లతో మధ్యాహ్న 
భోజనాలకు తెర తీస్తుంది ...వండి వార్చి 
వడ్డించేవారకు నడ్డి విరుగుతుంది ....

మధ్యలో శుచి శుభ్రతల ఉత్సవం 
జరుపుకుని వెనక ముందు వచ్చిన 
వారి భొజనాలపలకరింపులు...అన్నీ 
సర్దుబాటై  ఐదు వేళ్లు కల్సి ముద్ద 
నోట్లకి కూడా పూర్తిగా దిగీ దిగక ముందే....

చిరుతిళ్ల తిరునాళ్ళతో 
ఛాయ సమయం కేకేస్తుంది ... 
ఇంటిళ్లిపాదికి ఇగురంగా సమకూర్చి 
ఇల్లాలు గొంతులోకి కొంత వేసుకుని 
వెనుతిరిగి చూసే లోపల .... 

గోధూళి సంధ్య సమయం... 
శుచి శుభ్రతలు సింగారించుకుని 
సాయం దీప ప్రజ్వళనలతో ఊపు ... 
మళ్ళీ భోజనాల తతంగాలు 
వండీ వార్చి వడ్డించడం షరా 
మామూలే ... అన్నీ సర్దుకుని  
అమ్మలు నడుం వాల్చడమంటే 
గడియారంలోని లోలాకంలా 
సెలవులెరుగని అమ్మలంతా
నిర్విరామ కృషీవలురే .... 


నగునూరి రాజన్న